PCC-3 deklaracja podatku od czynności cywilnoprawnych

Podatek od czynności cywilnoprawnych dotyczy wielu transakcji zawieranych w codziennym życiu. Czasami nawet nie wiedząc o obowiązku rozliczenia się z umowy zapominamy o zgłoszeniu lub dokonujemy go za późno, przez co płacić musimy zbyt wysoką kwotę do urzędów.

Warto zapoznać się z zasadami opodatkowania przed zawarciem konkretnej umowy czy dokonaniem jakiejś czynności. Łatwo można bowiem podatek ograniczyć do minimum lub w ogóle go nie płacić. Wynika to z szerokiego katalogu zwolnień podatkowych jak również z możliwości uniknięcia podatku przez zawarcie umowy na określonych warunkach.

Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

  • rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zatem łatwo wykorzystać zasadę, gdy rzecz nie znajduje się w Polsce, np. zawarcie za granicą umowy sprzedaży samochodu wywiezionego za granicą);
  • rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (nie podlega zatem polskiemu podatkowi umowa pożyczki między obywatelami polskimi zawarta w Emiratach Arabskich).

Umowa zamiany podlega także podatkowi, jeżeli co najmniej jedna z rzeczy znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jedno z praw majątkowych jest wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku umowy spółki oraz jej zmiany, podlega ona podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:

  • w przypadku spółki osobowej - siedziba tej spółki;
  • w przypadku spółki kapitałowej:
    • rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
    • siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego.

Czasami zamiast czynności opodatkowanej można dokonać takiej, która nie znajduje się w grupie czynności opodatkowanych. Przykładowo, czasem zamiast umowy pożyczki możliwa jest wypłata kwoty wekslowej (wykup weksla).

Czynności podlegające opodatkowaniu

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki
  • zmiany umów wymienionych powyżej, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych,(z zastrzeżeniem przenoszenia siedziby spółki lub jej rzeczywistego ośrodka zarządzania spoza terytorium UE),
  • orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, co powyższe czynności cywilnoprawne.

W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:
  • przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania
  • przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
  • przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej;
  • przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
    • rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    • siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego

- także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego.